Akkerbouw

Bedrijfsontwikkeling in de akkerbouw

De akkerbouw is volop in beweging. Ondanks de wisselende resultaten is het goed om nu ook na te denken of de marktontwikkelingen voor u kansen bieden. Uit sectoren met sterke prijsfluctuaties is bekend dat met anticyclisch investeren veel geld te verdienen is, maar het is alleen aantrekkelijk als het past binnen de lange termijn visie voor uw bedrijf. Aandachtspunten daarbij zijn:

1. Rendement van uw investering
Allereerst moet een investering op korte of lange termijn rendement opleveren en binnen uw bedrijf inpasbaar zijn.

2. Extra financieringslasten
Een investering gaat meestal ook gepaard met extra financieringslasten. Deze extra lasten moeten nu en in de toekomst wel opgebracht kunnen worden, zonder het bedrijf volledig op slot te zetten.

Veel akkerbouwers hebben nu veel moeite om de eindjes aan elkaar te knopen. Extra investeren en hogere financiering is dan ongewenst. Optimaliseren en uitgaven beperken ligt dan meer voor de hand dan investeren.

Andere akkerbouwers hebben nog wel voldoende financiële ruimte om extra financieringslasten op te kunnen brengen. Een scherpe bedrijfsvoering en geld reserveren als het goed gaat geeft nu de benodigde ruimte om anticyclisch investeren mogelijk te maken.

3. Juiste moment kiezen
Bij stagnerende grondverkopen daalt de prijs van landbouwgrond, vooral als de percelen een iets mindere ligging hebben. Momenteel zien we juist vrij hoge grondprijzen in akkerbouwgebieden. De dalende ijzerprijzen en kleine orderportefeuille bij bouwbedrijven leiden tot lagere prijzen voor nieuwbouw. Het is altijd lastig te voorspellen wanneer de prijzen het laagste niveau bereikt hebben, maar het is duidelijk dat deze ontwikkelingen ook kansen bieden. Bovendien is de rente momenteel erg laag. Het juiste moment is echter niet alleen als de prijs laag is, maar het moet ook passen in uw bedrijfsvoering en investeringsplanning.

4. Boeren tussen grenzen
Vaak wordt de bedrijfsstructuur als een vaststaand gegeven beschouwd. Dat is niet zo, want u kunt als ondernemer het bedrijf ontwikkelen binnen de door uzelf gestelde grenzen.

Grenzen aan uw bedrijf (voorbeeld)

Zolang u zich binnen de door uzelf gestelde grenzen beweegt kan het heel rendabel zijn om tijdelijk een gewijzigde koers aan te houden. Bijvoorbeeld eerst intensiveren om later grond bij te kunnen kopen of een tijdelijke overbezetting van de loods om bij nieuwbouw de nieuwe loods goed te kunnen benutten.

5. Uw persoonlijke wensen en voorwaarden
De grenzen van uw bedrijf worden in sterke mate bepaald door uw eigen persoonlijke voorwaarden en wensen. De ene ondernemer zal zich tot ultieme doel stellen om het bedrijf uit te bouwen tot een meermansbedrijf dat ook in de toekomst door kan gaan met investeren. Een ander daarentegen vindt de huidige omvang wel prima en ziet voldoende mogelijkheden om met optimalisatie en beperking van de (financierings-)kosten een goede toekomst als agrarisch ondernemer te realiseren. Waar de één nog een paar uurtjes extra maakt om het werk rond te zetten zal een ander vreemde arbeid inhuren om voldoende tijd vrij te maken voor gezin, ontspanning en relativering. De keuze die u maakt wordt vooral bepaald door de grenzen die u aan uw bedrijf en aan uzelf stelt.

Aankoop grond

Voor de akkerbouw is grond de basis van het bedrijf. Uiteraard is huren van losse percelen vaak veel voordeliger dan grond aan te kopen. Zeker bij de huidige prijzen voor akkerbouwgrond. Aan de andere kant kan uitbreiding met grond in eigendom veel rust in de bedrijfsvoering geven en de opbrengsten verbeteren. Op huurgrond zult u niet snel investeren in grondverbetering, drainage en structuurbehoud, terwijl u op eigen grond daar nog jarenlang plezier van zult hebben.

Het saldo van de meeste gewassen is meestal te laag om de rentekosten op te kunnen opbrengen. Er is vrijwel geen bouwplan te bedenken waarbij het mogelijk is om rente en aflossing op te brengen. Het voordeel van grondaankoop moet vooral komen uit de vermogensopbouw door waardetoename. Op basis van de historische ontwikkeling van grondprijzen valt een waardetoename te verwachten, maar er kunnen ook lange perioden zijn waarin de grondprijs gelijk blijft of daalt.

Aankoop van grond gaat vrijwel altijd ten koste van de liquiditeit, alleen als het bedrijf in de bestaande situatie voldoende armslag heeft zijn de kosten voor aankoop op te brengen.

Grond aankopen als het duur is zal weinig voordeel opleveren, toch geven veel akkerbouwers aan dat wanneer de mogelijkheid zich voordoet ze buurmans grond wel gaan kopen, ook als de prijs hoog is.