Sterk slot van 2011
Financiële markten waren het afgelopen jaar afwisselend in de greep van angst en opluchting. Voor de koersontwikkeling van aandelen betekende dit dat het een jaar van vallen en opstaan werd. Daarbij lukte het de aandelenmarkten van Europa en opkomende markten niet om het jaar met een plus af te sluiten, ondanks de sterke koersstijgingen in december. De Amerikaanse beurs, gemeten aan de hand van de S&P 500 Index, wist het jaar nog wel met een kleine plus van 3,1% af te sluiten. Voor een deel is dit cijfer positief beïnvloed door een valutawinst vanwege de verzwakking van de euro ten opzichte van de dollar. Die verzwakking had natuurlijk alles te maken met het feit dat het niet is gelukt de euroschuldencrisis in 2011 definitief te bezweren.
De keerzijde; de onrust die dat gaf leverde beleggers in goud en “goudgerande” staatsobligaties, zoals die van Nederland en Duitsland, een flinke koerswinst op. De eurocrisis zal in 2012 nog lange tijd een hoofdrol op de financiële markten krijgen. Een aaneenschakeling van politieke compromissen zal naar verwachting uiteindelijk de oplossing brengen.
Voorzichtige start met aandelen
Die oplossing valt onder de huidige omstandigheden nog niet te overzien en omdat deze voorafgegaan wordt door vele kleine stappen zijn veel scenario’s voor de toekomst denkbaar. Schuldafbouw door Westerse consumenten en overheden vormt echter onder alle scenario’s een rode draad in ons denken. Dit zal zich vertalen naar bezuinigingen bij overheden en terughoudendheid bij de consument en het bedrijfsleven. Naar onze mening zal de groei van de wereldeconomie in 2012 bescheiden zijn. Wij betwijfelen dan ook of de gezonde dynamiek in de grotere opkomende landen de winstgroei voor het westerse bedrijfsleven wederom veilig kan stellen. Temeer omdat we fiscale tegenwind voor het westerse bedrijfsleven zien opsteken. De rekening van de euroschuldencrisis zal het komende jaar naar verwachting aan de maatschappij gepresenteerd worden. Ondernemingen met historisch hoge winstmarges zijn daarbij een aantrekkelijke optie. Op korte termijn zien we dan ook nog geen aanleiding om te adviseren het aandelenbelang in de portefeuilles te verhogen.
Mogelijke gedaantewisseling bij obligaties
De obligatiemarkten, en dan in het bijzonder die van Europa, kunnen zich in 2012 verrassend ontwikkelen. De euroschuldencrisis gaat een kritieke fase in. Afspraken moeten geïmplementeerd worden en beleggers zullen de voortgang hiervan scherp in de gaten houden. Bijna wekelijks zal het woord “obligatieveiling” als belangrijk ijkmoment worden genoemd. Diverse zuidelijke eurolanden moeten een groot beroep op de kapitaalmarkt doen om aflossingen van bestaande leningen mogelijk te maken. Voor Italië gaat het in 2012 alleen al om een bedrag van € 400 miljard!
De middelen zijn in een economische omgeving waar stevig wordt gespaard en een soepel monetair beleid wordt gevoerd, in principe aanwezig. Daardoor kan de marktrente voor obligaties van de zuidelijke eurolanden, maar ook die van ‘high yield’ bedrijfsobligaties en die van financiële instellingen flink dalen bij een terugkeer van vertrouwen. Omdat de koers van obligaties tegengesteld aan de rente beweegt liggen er dan interessante koerswinsten bij deze obligaties in het verschiet. De landen die nu als veilig worden gezien zullen deze beweging niet maken. Het is dus goed mogelijk dat uw obligatieportefeuille 2012 een behoorlijke gedaantewisseling moet ondergaan als u deze kansen wilt pakken.