12-10-2009
Krijgen de optimisten gelijk?
Sinds de zomer komen er meer en meer optimistische geluiden over de wereldeconomie voorbij. In veel gevallen is er sprake van voorzichtig optimisme, maar enkele economen en opiniemakers zijn ronduit positief over het herstel van de wereldeconomie. Het heeft er inderdaad alle schijn van dat het ergste achter de rug is. In de Verenigde Staten loopt het consumentenvertrouwen voorzichtig weer op en het producentenvertrouwen is de laatste maanden zelfs sterk verbeterd. Dit geeft aan dat brede groepen in de maatschappij vertrouwen in de toekomst hebben. De werkloosheid loopt nog altijd op, maar het tempo waarin dit gebeurt ligt vele malen lager dan in het eerste kwartaal van dit jaar het geval was. Ook in Europa zien we langzaam maar zeker dat de situatie wat rooskleuriger begint te worden. Al is er wel sprake van een scherpe tweedeling van landen die voorzichtig weer wat opkrabbelen en landen waarvoor de problemen groot zijn. Met name de landen in Oost-Europa en Zuid-Europa hebben het moeilijker en zullen strikte maatregelen moeten treffen om aan te haken bij het economisch herstel van de economieën van West-Europa. Problemen blijven in vele landen de oplopende werkloosheid en de groeiende staatsschuld. Wat opvalt, is dat ook in Europa het vertrouwen onder zowel consumenten als producenten langzaam maar zeker begint op te lopen.
Uit recente berichten uit Azië blijkt dat de economieën van verschillende landen daar ook de weg omhoog weer zijn ingeslagen, vooral in China is nu reeds sprake van een behoorlijk herstel. Daarbij komt ook dat dit land veel minder last van de crisis heeft gehad. De Chinese overheid, die dankzij de bloeiende export over grote reserves beschikt, heeft snel heel veel geld in de economie gepompt.
De beurzen in verschillende landen zijn inmiddels op de hoogste stand van dit jaar beland, wat er op duidt dat ook beleggers een groeiend vertrouwen in het herstel van de economie hebben. Meerdere bedrijven hebben beter dan verwachte halfjaarcijfers laten zien en er wordt weer winst gemaakt. Dit alles draagt bij aan het geloof dat de wereldeconomie weer een opgaande lijn zal laten zien, als dat al niet het geval is.
Natuurlijk zijn er ook nog voldoende pessimisten die wijzen op de wereldwijd oplopende werkloosheid en de staatsschulden die in meerdere landen ver boven de gestelde normen uitkomen. Maar de groep pessimisten wordt inmiddels kleiner.
Wat de optimisten ook ondersteunt is het feit dat de Centrale Banken de belangrijkste rentetarieven laag houden en dit beleid, naar alle waarschijnlijkheid, voorlopig ook niet zullen wijzigen. Hoewel de Centrale Bank van Australië, als eerste van de belangrijkste industrielanden, vorige week het belangrijkste rentetarief heeft verhoogd, is het niet de verwachting dat dit besluit op korte termijn navolging zal krijgen. Een aanhoudend lage rente is gunstig voor het herstel van de economie. Er kan immers relatief goedkoop geld geleend worden, wat een stimulans is voor investeringen.
Zolang de inflatie laag blijft (in meerdere EU-landen is momenteel zelfs sprake van deflatie), zullen de verschillende Centrale Banken het wel uit hun hoofd laten de rente te verhogen. En de algemene verwachting, zowel onder pessimisten als onder optimisten, is dat de inflatie voorlopig op of rond het huidige lage niveau zal bewegen. Het lijkt er dan ook op dat de Federal Reserve, Europese Centrale Bank en Bank of England (de belangrijkste instituten) tot zeker halverwege 2010 de rente ongemoeid zullen laten, waardoor het economisch herstel kan doorzetten.
De groeiverwachting voor Duitsland voor volgend jaar is inmiddels opwaarts bijgesteld, wat een gunstig effect op de Nederlandse economie kan hebben.
Het heeft er inmiddels dan ook alle schijn van dat de optimisten gelijk zullen krijgen en dat de wereldeconomie in 2010 weer zal aantrekken.